Moulin Rouge | Temuco

Consejos | Trucos | Comentarios

Quem Foi Thomas Hobbes?

Wat is de theorie van Hobbes?

Thomas Hobbes Thomas Hobbes (1588 – 1679) zou het oneens geweest zijn met, Hobbes dacht dat mensen in de natuurtoestand heus niet het beste met elkaar voor zouden hebben. Hij dacht namelijk dat mensen van nature een grenzeloze egoïst zijn. Ze willen alleen maar wat het beste is voor henzelf, en zolang mensen zelf kunnen overleven, maakt het niet uit of anderen daaronder lijden of niet. Thomas Hobbes Daarom dacht Hobbes dat mensen van zichzelf met elkaar een afspraak zouden moeten maken om een einde te maken aan die oorlog. Mensen hebben namelijk behoefte aan veiligheid, en aan rust en orde. Maar tegelijkertijd hebben mensen, als egoïsten, behoefte aan vrijheid.

Hoe gaat dat dan? Hobbes stelde een samenleving voor waarin mensen met elkaar afspreken dat iedereen zijn eigen vrijheid inlevert, Mensen spreken met elkaar af dat ze elkaar niet zomaar mogen gaan vermoorden, en dat ze elkaar moeten respecteren. En als die regels overtreden worden, moeten de mensen gestraft worden.

Dan breken ze immers het sociaal contract. Om de veiligheid en orde dus te kunnen garanderen, zullen mensen onder de duim gehouden moeten worden door een absolute leider die streng straft. Aan wie leveren mensen hun vrijheid dan in, en wie regelt het straffen van de burgers? Dat doet een soevereine leider, die ingesteld wordt door het volk.

Deze leider heette volgens Hobbes de Leviathan, Soeverein betekent dat de leider geen verantwoording hoeft af te leggen aan andere mensen, voordat hij keuzes maakt over bijvoorbeeld regels, of straffen. Dat is volgens Hobbes niet nodig, omdat alle mensen van het hele volk samen beslissen wat de beste regels en wetten zijn voor in hun nieuwe samenleving.

De Leviathan handhaaft daarna alleen die regels. Het boek waarin Hobbes verder beargumenteert waarom de Leviathan de beste optie is voor de samenleving, schreef hij in 1651. Leviathan Auteur: Caitlin Ionescu : Thomas Hobbes

Wat is het mensbeeld van Hobbes?

Thomas Hobbes – Denker van het sociaal contract- Filosofie Magazine

05 april 1588 Malmesbury, Groot-Brittannië 04 december 1679 Hardwick, Groot-Brittannië De cive (1642); The elements of law,natural and political (1650); Leviathan or the matter, form and power of a commonwealth eccleasiastical and civil (1651); De corpore (1655); De homine (1658).OxfordGalileo Galileï

Thomas Hobbes is een zeventiende-eeuwse politiek filosoof die voornamelijk bekend is van zijn -theorie. Zijn gedachtegoed is sterk beïnvloed door de Engelse Burgeroorlog die begint als Hobbes vierenzestig jaar is. Dit betekent dat hij zijn hoofdwerken pas schrijft als hij de zestig gepasseerd is.

Thomas Hobbes schetst in zijn hoofdwerk een beeld van een periode waarin de mens leeft zonder heerschappij. Door het aanschouwen van de gruwelen van de burgeroorlog heeft Hobbes niet de meest positieve kijk op de aard van de mens. Hobbes stelt namelijk dat ‘de mens voor andere mensen een wolf is’. In de ‘Natuurtoestand’ is de mens totaal vrij, maar ook heel kwetsbaar voor andere mensen.

In deze hypothetische periode verkeren we in een ‘oorlog van allen tegen allen’, aldus Hobbes. Onze drang naar zelfbehoud haalt ons uit deze natuurtoestand. De mens ziet in dat deze oorlogstijd een nogal kort leven tot gevolg heeft. Om de vrede te bewaren, moet iedereen een contract afsluiten.

  • We moeten een deel van onze vrijheid opgeven en overdragen aan een absolute heerser in ruil voor vrede en veiligheid.
  • Losse individuen worden op deze manier burgers met een gezamenlijk belang.
  • Hoewel hij zijn roem aan zijn politieke filosofie heeft te danken, schrijft Thomas Hobbes over een groot aantal verschillende onderwerpen.

Hij is niet alleen politiek filosoof maar ook aanhanger van het fysicalisme, de theorie die stelt dat alles in de wereld materieel is. Alle onstoffelijke entiteiten, zoals het verstand of bovennatuurlijke wezens, bestaan dus niet. Even tussendoor Meer lezen over Hobbes en andere grote denkers? Schrijf je in voor de gratis nieuwsbrief Ontvang elke woensdag het laatste filosofie nieuws, de beste artikelen van de week en af en toe een aanbieding.

  1. Uw aanmelding is helaas niet gelukt.
  2. Probeer het later nog eens.
  3. Hij schrijft: ‘Het universum – het geheel van alle dingen – is stoffelijk’.
  4. Alles is een lichaam; het heeft lengte, breedte en diepte.
  5. Wat niet stoffelijk is, bestaat niet.
  6. Ook de mens is dus volledig materieel en niets meer dan een machine van vlees en bloed.

Hiermee komt hij voor een probleem te staan. Want wat is dan het ? Hij geeft hier geen antwoord op, behalve dat hij denkt dat de wetenschap dit ooit zal onthullen. Hobbes heeft dan ook een groot vertrouwen in de wetenschap en beweegt zich in natuurwetenschappelijke kringen.

Hij kent de ‘vader van de moderne wetenschap’ astronoom Galilei en wetenschapper en filosoof, Het moge duidelijk zijn; hij neemt voetstoots aan dat op iedere vraag over de aard van de wereld een wetenschappelijk antwoord bestaat. Met zijn fysicalisme gaat hij in tegen ‘ manier van denken over de geest.

Descartes stelt dat lichaam en geest, In De Corpore bekritiseert hij Descartes’ notie van ‘onstoffelijke substantie’. Dit is volgens Hobbes een lege uitdrukking. Substantie is altijd stoffelijk. Dit is volgens hem hetzelfde als een ‘lichaam zonder lichaam’.

Welk politiek regime verdedigde Hobbes?

Politieke filosofie – Voorblad van het boek van Thomas Hobbes door Hobbes gaat uit van een denkbeeldige natuurtoestand (status hominum naturalis). Dit is een situatie waarin iedereen totaal vrij is omdat er geen interferentie van wetten is, maar waar de mens elke dag de dood vreest.

  • Het is, zoals Hobbes in zijn werk zegt, een toestand van (een bellum omnium in omnes ).
  • Daarbij geldt: (: ‘de mens is voor andere mensen een wolf’).
  • Door geweld toe te passen kunnen mensen zich verrijken zonder zelf arbeid te hoeven verrichten.
  • Mensen lopen dus altijd het gevaar dat anderen zich met geweld meester maken van hun producten, of dat anderen ze tot slaaf maken of zelfs doden.

Door zelf sterker te zijn dan vijanden kan dat gevaar worden afgewend. Maar volgens Hobbes ontlopen mensen elkaar weinig in fysieke kracht, en ook zwakken zijn door list en bedrog in staat om van een sterkere te winnen. Zo ontstaat de natuurlijke toestand van de mens: een ononderbroken oorlog van allen tegen allen.

Hobbes staat bekend als een navolger van René Descartes. In een natuurstaat handelen mensen als machines, waarbij zij gedreven worden door aversie om te sterven en begeerte om te leven. Deze twee mechanismen leiden ertoe dat mensen puur uit eigen belang handelen. Zij worden gedreven door egoïstische beweegredenen.

Deze toestand wordt beëindigd doordat de mens streeft naar zelfbehoud, Hobbes meende dat mensen uit zelfbehoud bereid zijn om af te zien van het recht op gebruik van geweld, mits de anderen dit ook doen. Vrede en veiligheid worden daardoor gewaarborgd.

  1. Dit wordt ook wel het » genoemd.
  2. Het is een dilemma waar mensen in eerste instantie hun eigen ‘zelfbehoud’ ondergraven door puur op egoïstische gronden te handelen.
  3. Zij kunnen pas ontsnappen aan ‘zelf-destructie’ door samen te werken en bepaalde vrijheden op te geven.
  4. De enige manier waarop mensen gelijktijdig afstand kunnen doen van geweldsmiddelen is door deze, door middel van een, over te dragen aan een superieure macht.

Hobbes noemt die macht : de soeverein, die voor ieders bestwil heerst over de burgers. Hobbes heeft een voorkeur voor de monarchie als staatsvorm, in dit geval een autoritaire staat die wordt geregeerd door een persoon die in eerste instantie door de burgers is gekozen.

  • Wanneer de vorst regeert kan deze niet meer afgezet worden, tenminste zolang hij of zij deze burgers bescherming kan bieden; bescherming van natuurtoestand-achtige taferelen (burgeroorlog etc.) maakt namelijk dat burgers de plicht hebben om te gehoorzamen.
  • De Leviathan is autoritair te noemen omdat er geen sprake is van een verdeling van machten: de vorst is de ontwerpende en uitvoerende macht.

Bovendien is volgens Hobbes vorstelijk geweld gerechtvaardigd, al moet dit wel het algemeen belang dienen – de bescherming van burgers. Mensen hebben immers altijd de neiging tot zelfbehoud, en hebben slechts de verplichting te gehoorzamen zolang de soeverein lijf en leden kan beschermen.

  • De toestand die Hobbes beschrijft, vindt in de praktijk zelden plaats. Staten ontstaan meestal niet op basis van een vrijwillige overdracht van de wapens aan de soeverein, maar juist door oorlog en onderwerping.
  • Is het wel zo dat de vrees voor de dood het zwaarst doorweegt?
  • Ook vorsten en regeringen kunnen besluiten hun onderdanen te onderdrukken. De oplossing van Hobbes biedt dus geen garantie voor vrede en veiligheid. (Power corrupts, absolute power corrupts absolutely.)
  • Als de redenering van Hobbes juist is, dan zou dat uiteindelijk moeten leiden tot het instellen van één door de staten. Zo ver is het nog niet gekomen (hoewel de door sommige Hobbesianen als een poging daartoe wordt gezien).

Wat vond Hobbes?

§7.3 Hobbes en de Leviathan – Maatschappij-wetenschappen.nl Thomas Hobbes leefde in Engeland, stuurde aan de universiteit van Oxford en was later een filosoof. Na zijn studie werd hij eerst leraar in huis van het welgestelde gezin van een graaf. Dit zorgde ervoor dat hij belangrijke wetenschappers ontmoette en veel meekreeg van de spanningen tussen koning en parlement in Engeland.

  • De spanningen mondden later uit in de Engelse Burgeroorlog die van 1642 tot 1651 woedde.
  • Tijdens deze periode woonde Hobbes in Parijs, maar het heeft zijn werken erg beïnvloedt.
  • Net na de burgeroorlog schreef hij zijn belangrijkste en beroemd geworden werk ‘ Leviathan ‘.
  • Hobbes schreef ‘ Homo humini lupus est’ wat betekent dat mensen als wolven zijn voor elkaar, ze zijn gevaarlijk.

Hij vond dat politiek op wetenschap gebaseerd moest worden, in plaats van op theologie zoals dat in die tijd ging. Mensen denken rationeel en gaan voor hun eigen belang en daardoor ontstaat er chaos als ze leven zonder vorst. Om deze chaos tot orde te dwingen is er absoluut centraal gezag nodig: de Leviathan.

In het filmpje hieronder (6:45 min) wordt zijn theorie uitgelegd in het Engels.

: §7.3 Hobbes en de Leviathan – Maatschappij-wetenschappen.nl

See also:  Qual O Melhor ColGeno Para Pele?

Wat dacht Thomas Hobbes?

Thomas Hobbes Thomas Hobbes (1588 – 1679) zou het oneens geweest zijn met, Hobbes dacht dat mensen in de natuurtoestand heus niet het beste met elkaar voor zouden hebben. Hij dacht namelijk dat mensen van nature een grenzeloze egoïst zijn. Ze willen alleen maar wat het beste is voor henzelf, en zolang mensen zelf kunnen overleven, maakt het niet uit of anderen daaronder lijden of niet. Thomas Hobbes Daarom dacht Hobbes dat mensen van zichzelf met elkaar een afspraak zouden moeten maken om een einde te maken aan die oorlog. Mensen hebben namelijk behoefte aan veiligheid, en aan rust en orde. Maar tegelijkertijd hebben mensen, als egoïsten, behoefte aan vrijheid.

  1. Hoe gaat dat dan? Hobbes stelde een samenleving voor waarin mensen met elkaar afspreken dat iedereen zijn eigen vrijheid inlevert,
  2. Mensen spreken met elkaar af dat ze elkaar niet zomaar mogen gaan vermoorden, en dat ze elkaar moeten respecteren.
  3. En als die regels overtreden worden, moeten de mensen gestraft worden.

Dan breken ze immers het sociaal contract. Om de veiligheid en orde dus te kunnen garanderen, zullen mensen onder de duim gehouden moeten worden door een absolute leider die streng straft. Aan wie leveren mensen hun vrijheid dan in, en wie regelt het straffen van de burgers? Dat doet een soevereine leider, die ingesteld wordt door het volk.

  1. Deze leider heette volgens Hobbes de Leviathan,
  2. Soeverein betekent dat de leider geen verantwoording hoeft af te leggen aan andere mensen, voordat hij keuzes maakt over bijvoorbeeld regels, of straffen.
  3. Dat is volgens Hobbes niet nodig, omdat alle mensen van het hele volk samen beslissen wat de beste regels en wetten zijn voor in hun nieuwe samenleving.

De Leviathan handhaaft daarna alleen die regels. Het boek waarin Hobbes verder beargumenteert waarom de Leviathan de beste optie is voor de samenleving, schreef hij in 1651. Leviathan Auteur: Caitlin Ionescu : Thomas Hobbes

Wat is het sociaal contract van Hobbes?

§7.3 Hobbes en de Leviathan Thomas Hobbes leefde in Engeland, stuurde aan de universiteit van Oxford en was later een filosoof. Na zijn studie werd hij eerst leraar in huis van het welgestelde gezin van een graaf. Dit zorgde ervoor dat hij belangrijke wetenschappers ontmoette en veel meekreeg van de spanningen tussen koning en parlement in Engeland.

De spanningen mondden later uit in de Engelse Burgeroorlog die van 1642 tot 1651 woedde. Tijdens deze periode woonde Hobbes in Parijs, maar het heeft zijn werken erg beïnvloedt. Net na de burgeroorlog schreef hij zijn belangrijkste en beroemd geworden werk ‘ Leviathan ‘. Hobbes schreef ‘ Homo humini lupus est’ wat betekent dat mensen als wolven zijn voor elkaar, ze zijn gevaarlijk.

Hij vond dat politiek op wetenschap gebaseerd moest worden, in plaats van op theologie zoals dat in die tijd ging. Mensen denken rationeel en gaan voor hun eigen belang en daardoor ontstaat er chaos als ze leven zonder vorst. Om deze chaos tot orde te dwingen is er absoluut centraal gezag nodig: de Leviathan.

In het filmpje hieronder (6:45 min) wordt zijn theorie uitgelegd in het Engels.

: §7.3 Hobbes en de Leviathan

Wat is een Hobbesiaanse wereld?

Politieke filosofie – Voorblad van het boek van Thomas Hobbes door Hobbes gaat uit van een denkbeeldige natuurtoestand (status hominum naturalis). Dit is een situatie waarin iedereen totaal vrij is omdat er geen interferentie van wetten is, maar waar de mens elke dag de dood vreest.

Het is, zoals Hobbes in zijn werk zegt, een toestand van (een bellum omnium in omnes ). Daarbij geldt: (: ‘de mens is voor andere mensen een wolf’). Door geweld toe te passen kunnen mensen zich verrijken zonder zelf arbeid te hoeven verrichten. Mensen lopen dus altijd het gevaar dat anderen zich met geweld meester maken van hun producten, of dat anderen ze tot slaaf maken of zelfs doden.

Door zelf sterker te zijn dan vijanden kan dat gevaar worden afgewend. Maar volgens Hobbes ontlopen mensen elkaar weinig in fysieke kracht, en ook zwakken zijn door list en bedrog in staat om van een sterkere te winnen. Zo ontstaat de natuurlijke toestand van de mens: een ononderbroken oorlog van allen tegen allen.

Hobbes staat bekend als een navolger van René Descartes. In een natuurstaat handelen mensen als machines, waarbij zij gedreven worden door aversie om te sterven en begeerte om te leven. Deze twee mechanismen leiden ertoe dat mensen puur uit eigen belang handelen. Zij worden gedreven door egoïstische beweegredenen.

Deze toestand wordt beëindigd doordat de mens streeft naar zelfbehoud, Hobbes meende dat mensen uit zelfbehoud bereid zijn om af te zien van het recht op gebruik van geweld, mits de anderen dit ook doen. Vrede en veiligheid worden daardoor gewaarborgd.

  1. Dit wordt ook wel het » genoemd.
  2. Het is een dilemma waar mensen in eerste instantie hun eigen ‘zelfbehoud’ ondergraven door puur op egoïstische gronden te handelen.
  3. Zij kunnen pas ontsnappen aan ‘zelf-destructie’ door samen te werken en bepaalde vrijheden op te geven.
  4. De enige manier waarop mensen gelijktijdig afstand kunnen doen van geweldsmiddelen is door deze, door middel van een, over te dragen aan een superieure macht.

Hobbes noemt die macht : de soeverein, die voor ieders bestwil heerst over de burgers. Hobbes heeft een voorkeur voor de monarchie als staatsvorm, in dit geval een autoritaire staat die wordt geregeerd door een persoon die in eerste instantie door de burgers is gekozen.

Wanneer de vorst regeert kan deze niet meer afgezet worden, tenminste zolang hij of zij deze burgers bescherming kan bieden; bescherming van natuurtoestand-achtige taferelen (burgeroorlog etc.) maakt namelijk dat burgers de plicht hebben om te gehoorzamen. De Leviathan is autoritair te noemen omdat er geen sprake is van een verdeling van machten: de vorst is de ontwerpende en uitvoerende macht.

Bovendien is volgens Hobbes vorstelijk geweld gerechtvaardigd, al moet dit wel het algemeen belang dienen – de bescherming van burgers. Mensen hebben immers altijd de neiging tot zelfbehoud, en hebben slechts de verplichting te gehoorzamen zolang de soeverein lijf en leden kan beschermen.

  • De toestand die Hobbes beschrijft, vindt in de praktijk zelden plaats. Staten ontstaan meestal niet op basis van een vrijwillige overdracht van de wapens aan de soeverein, maar juist door oorlog en onderwerping.
  • Is het wel zo dat de vrees voor de dood het zwaarst doorweegt?
  • Ook vorsten en regeringen kunnen besluiten hun onderdanen te onderdrukken. De oplossing van Hobbes biedt dus geen garantie voor vrede en veiligheid. (Power corrupts, absolute power corrupts absolutely.)
  • Als de redenering van Hobbes juist is, dan zou dat uiteindelijk moeten leiden tot het instellen van één door de staten. Zo ver is het nog niet gekomen (hoewel de door sommige Hobbesianen als een poging daartoe wordt gezien).

Waar gaat het boek Leviathan over?

Leviathan (1651) & sociaal contract – Leviathan in een fresco van Giacomo Rossignolo, ca.1555 De kerngedachte van het boek Leviathan was het uitgangspunt dat de mens in zijn natuurtoestand in een oorlogssituatie verkeert. Immers: homo homini lupus est : de ene mens is voor de andere mens een wolf en dus gevaarlijk.

  • Mensen zijn volgens Hobbes egoïstisch en alleen uit op eigen winstbejag.
  • De mens streeft naar zelfbehoud, ook als dat ten koste van een ander gaat.
  • Daarom moest de staat – die hij betitelde als Leviathan naar het in de Bijbel (Psalm 74: 13-14; Job 41; Jesaja 27:1) genoemde machtige zeemonster – de mensen tegen elkaar beschermen.

De mensen in een samenleving moesten daarvoor onderling een sociaal contract aangaan, waarbij ze accepteerden dat de staat de absolute macht had, ook om het zwaard te hanteren indien dat nodig bleek. Op deze manier, via een sociaal contract – een gedachte die we ook tegenkomen bij de filosofen John Locke (1632-1704) en Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) – konden mensen uit de natuurtoestand van onderlinge strijd raken.

Is het parlement wetgevende macht?

Regering controleren en wetten maken – Het parlement (ook wel Staten-Generaal) controleert het beleid van de regering (de Koning en de ministers). Ook heeft het parlement een wetgevende functie. Een wet gaat pas in als de Eerste en de Tweede Kamer het wetsvoorstel hebben aangenomen.

Wie heeft in ons land de wetgevende macht?

Nederland – In Nederland vormen de Eerste Kamer der Staten-Generaal en de Tweede Kamer der Staten-Generaal en de regering samen de wetgevende macht. In Nederland moeten alle wetten door een meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer aangenomen worden, wijzigingen in de Grondwet door een meerderheid van ten minste twee derde.

De uitvoerende macht wordt gevormd door de koning en zijn ministers met hun ambtenaren. Er is dus een overlap, en geen strikte scheiding tussen wetgevende en uitvoerende macht. De rechterlijke macht is wel onafhankelijk. De wetgevende macht stelt regels en wetten op en bestaat uit de regering en het parlement.

Als eerst wordt er een wetsvoorstel bedacht. De meeste wetsvoorstellen komen uit de regering. Af en toe komt de 2 e kamer ook met een wetsvoorstel. Dit gaat dan gelijk door naar de 1 e kamer. De 1 e en 2 e kamer moeten nadat de regering een wet heeft opgesteld instemmen met het wetsvoorstel.

  1. Eerst gaat het wetsvoorstel naar de 2 e kamer, zij mogen de wet aannemen, veranderen (‘amenderen’, dat wil zeggen aanpassen c.q.
  2. Wijzigen middels een amendement ) of verwerpen.
  3. De 2 e kamer stuurt het voorstel vervolgens door naar de 1 e kamer, behalve als ze de wet hebben verworpen.
  4. De 1 e kamer kan het wetsvoorstel aannemen of verwerpen, dus niet veranderen.

Als er door hun niet word ingestemd kan het voorstel ook geen wet worden. Als de 1 e kamer het wetsvoorstel wel aanneemt moet de wet door de koning worden bekrachtigd en dan is het de verantwoordelijkheid van de minister van justitie om de wet bekend te maken.

Hoe heette de leider van de socialisten?

Socialistische Partij (Nederland)

Socialistische Partij
Partijvoorzitter Jannie Visscher
Partijleider Lilian Marijnissen
Fractieleider in de Tweede Kamer Lilian Marijnissen
Fractieleider in de Eerste Kamer Rik Janssen

Wat betekent Leviatan?

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Voor het gelijknamige boek van Thomas Hobbes, zie: Leviathan (boek) Behemoth en Leviathan, gravure van William Blake De Leviatan ( Hebreeuws : לִוְיָתָן, liwjatan, «de kronkelende») is een zeemonster, stammend uit de oertijd, dat wordt genoemd in de Hebreeuwse Bijbel, De Leviatan was reeds bekend in de Fenicische mythologie van het oude Kanaän onder de benaming Lotan of Lothan (afgeleid van lawtan ), een slang,

See also:  Quando A Final Do Mundial De Clubes?

Waar staat Leviathan symbool voor?

Een derde reactie cirkelt rondom de gedachte dat de Leviathan – hoewel niet empirisch waarneembaar – symbool staat voor angst en ondergang of voor de omarmende dan wel verstikkende macht.

Wie heeft het sociaal contract bedacht?

Sociaal contract en civil society – Zie ook Geschiedenis van de mensenrechten en Geschiedenis van acties voor de mensenrechten. Vanaf de 17e eeuw vond het idee van een ‘sociaal contract’ weerklank, dat het eigendom als een basisrecht beschouwde. Het sociaal contract is ontwikkeld door onder andere de filosofen Thomas Hobbes (1588-1679) en John Locke (1632-1704) uit Engeland en Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) uit Frankrijk.

Hobbes zette zijn politieke filosofie uiteen in Leviathan (1651). Volgens hem is de mens ‘een wolf voor zijn medemens’: iedereen loert op de zwakke kanten van anderen om daarvan profijt te trekken. Er zijn echter natuurlijke wetten, regels van eigenbelang, waardoor de rationele mens inziet dat hij zijn vrijheid in overeenstemming met anderen moet beknotten.

Locke heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het ontstaan van het liberalisme en de moderne mensenrechtenidee. Belangrijke inspiratie deed hij op tijdens een vijfjarige ballingschap in Nederland, van 1683 tot 1688. In zijn Twee verhandelingen over bestuur (1690) ging hij uit van een ‘natuurlijke toestand’ waarin alle mensen vrij en gelijk zijn geboren, en aan geen gezag onderworpen zijn.

  1. Hij schreef dat een koning geen goddelijk recht heeft om te heersen en afgezet kan worden als hij de rechten van burgers niet naleeft.
  2. Volgens hem heeft iedereen onvervreemdbare rechten op leven, vrijheid, eigendom en gezondheid.
  3. Een staat moet tot stand komen in een sociaal contract, waarin men zich vrijwillig verplicht tot het nakomen van besluiten van de meerderheid.

De burgermaatschappij ( civil society ) vervangt de natuurlijke staat. Met zo’n burgermaatschappij bedoelt Locke dat regels en wetten garanderen dat de samenleving geen chaos wordt waarin alleen het recht van de sterkste geldt. De door Locke geformuleerde basisrechten van leven, vrijheid en eigendom zijn overgenomen in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring en de Amerikaanse grondwet.

Welke filosoof zei durf te denken?

Aan Kant danken we het idee van de autonome mens; de mens die voor zichzelf denkt, en zich niet onmondig laat leiden door een ander. ‘Sapere aude!’ schrijft Kant in 1784. Ofwel: ‘Durf te denken!

Wat waren de ideeën van Locke?

Filosofie van Locke: kort maar krachtig – Beeld van John Locke van de gand van Richard Westmacott – University College, London (cc) De filosoof John Locke is vooral bekend geworden vanwege diens notie van de menselijke geest als tabula rasa, ofwel ‘onbeschreven blad’. Hiermee bestreed hij de theorie van rationalisten alsof de mens ter wereld kwam met ‘aangeboren ideeën’.

Locke stelde dat menselijke ideeën het resultaat zijn van een hele serie ervaringen en indrukken. En deze komen via zintuiglijke waarneming tot de mens. Op basis van dezelfde filosofische redenering – dat er geen aangeboren rechten bestonden – wees John Locke het absolutisme radicaal af. Er bestond volgens hem namelijk niet zoiets als een Droit devin, ofwel een goddelijk recht om te regeren.

Een koning of keizer had slechts één hoofdtaak en dat was niet de alleenheerschappij, maar het beschermen van de rechten van burgers op leven, gezondheid, vrijheid en bezit. Om deze reden wordt Lockes filosofie ook wel beschouwd als een belangrijk ingrediënt van de beweging die leidde tot de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring in 1776.

Wat zijn de Natuurrechten van Locke?

Zoals we eerder hebben uiteengezet heeft de Britse historicus Jonathan Israel de filosoof Benedictus Spinoza (1632-1677) gepositioneerd als de grondlegger van de zogeheten Radicale Verlichting 1, Volgens Israel vloeit de idee van ‘universele mensenrechten’ rechtstreeks voort uit Spinoza’s monistische filosofie, d.w.z.

een filosofie die het bovennatuurlijke radicaal uitsluit. Naar onze mening daarentegen moet de bron van de mensenrechten-ideologie eerder worden gezocht in het moderne natuurrecht en dan met name in het christelijk-politieke denken van de filosoof John Locke (1632-1704) waarin de christelijke God de mensen heeft gezegend met natuurlijke rechten.

Het moderne natuurrecht Recht kunnen we definiëren als het geheel van expliciete gedragsregels die gelden binnen een bepaalde groep mensen met het oog op het groepsbelang. Indien die regels afdwingbaar zijn noemt men dit door mensen gemaakte recht ook wel objectief, vigerend of positief recht.

Volgens rechtspositivisten kan alleen het positieve recht als ‘recht’ worden opgevat. Anderen zijn echter van mening dat er naast het positieve recht nog een categorie recht is: het natuurrecht. Het natuurrecht (Lat: ius naturale ) berust op de veronderstelling dat er een eeuwige en onveranderlijke ‘natuurwet’ (Lat.

lex naturalis ) bestaat die een toetssteen vormt voor het positieve recht. De bron van dit ‘hogere’ natuurrecht wordt toegedicht aan ‘God’, die vóór de komst van het christendom (bij de Stoa) in de natuur aanwezig werd geacht, hetgeen de begrippen ‘natuurrecht’ en ‘natuurwet’ verklaart.

Christelijke theologen namen die begrippen van de Oude Romeinen over. Binnen het traditionele natuurrecht, zoals in de christelijke natuurrechtsleer van Thomas van Aquino (1225-1274), speelden individuele rechten aanvankelijk geen rol van betekenis. De nadruk lag op ‘goed’ gedrag. In het moderne natuurrecht komt het accent meer te liggen op de ‘natuurlijke’ rechten van het individu.

Hoewel deze ontwikkeling al in de late middeleeuwen een aanvang neemt 2,3 wordt deze paradigmawisseling toegeschreven aan de internationaal vermaarde rechtsgeleerde Hugo de Groot (1583-1645) 4. Een andere protestant, de Duitse natuurrechtdenker Samuel von Pufendorf ( 1632 – 1694 ), borduurde voort op het werk van De Groot en beïnvloedde op zijn beurt John Locke.

  • John Locke’s Second Treatise of Government In zijn Second Treatise of Government uit 1689 5 betoogt John Locke dat de staat ten doel heeft de reeds in de ‘natuurtoestand’ aanwezige natuurlijke rechten van de mens te waarborgen.
  • Die aangeboren, natuurlijke rechten definieert hij als de rechten waarop alle mensen van nature, in gelijke mate aanspraak hebben zoals het recht op leven, vrijheid en bezittingen («life, liberty and estate»).

Deze rechten gezamenlijk kunnen we aanduiden met de term zelfbeschikkingsrecht. Locke’s theorie heeft een bij uitstek calvinistisch-theologisch karakter 6. Het zelfbeschikkingsrecht vloeit voort uit de door God gegeven natuurwet («law of nature») maar wordt daar ook door beperkt.

  • De natuurwet verplicht iedereen zichzelf en de rest van de mensheid in stand te houden en verbiedt inbreuk te maken op elkaars rechten.
  • De mens is eigendom van God en door hem op de wereld gezet om diens schepping te onderhouden.
  • Het zelfbeschikkingsrecht kan daarom geen daden legitimeren die het levensbehoud van enig mens of levend wezen in het gedrang brengen, tenzij voor een hoger doel (zoals het behoud van de menselijke samenleving).

Zelfdoding is om deze reden uit den boze. Locke’s ‘natuurlijke’ rechten zijn in werkelijkheid reflecties van de wettelijke verplichtingen die de door God gegeven natuurwet de mensen oplegt: zij gelden onder de mensen als onderdanen van dezelfde meester (God) 7.

Een voorbeeld hiervan is Locke’s zogenaamde ‘arbeidstheorie van eigendomsverwerving’. Volgens deze theorie ontstaat het eigendomsrecht in de natuurtoestand door het bewerken van een nog door niemand toegeëigend stuk natuur. Het is echter niet de arbeid als zodanig die de eigendomstitel fundeert maar het feit dat die arbeid een goddelijke zending vervult 8.

In Locke’s natuurtoestand heeft ieder het recht overtreders van de natuurwet te straffen en zich schadeloos te stellen (persoonlijke rechtspraak). Omdat onzekerheid omtrent de correcte toepassing en afdwingbaarheid van de natuurwet tot conflicten en oorlog kan leiden is er desalniettemin een staat noodzakelijk.

  • Mensen richten de staat op middels een sociaal contract waarbij ze vrijwillig toetreden tot de politieke gemeenschap en hun recht op persoonlijke rechtspraak inleveren.
  • De wetten die de staat vervolgens uitvaardigt hebben uitsluitend tot doel de natuurlijke rechten (leven, vrijheid, bezittingen) van haar burgers te beschermen en het bieden van veiligheid tegen buitenlandse agressie (‘limited government’).

De burgerrechten in de staat zijn gepositiveerde natuurlijke rechten waarmee Locke ruimte voor individuele burgerlijke rechten en vrijheden creëert 9. Locke’s politieke theorie heeft aanzienlijke invloed gehad en heeft ertoe geleid dat Verlichtingdenkers in de 18e eeuw steeds meer de stelling innamen dat mensen natuurlijke rechten hebben.

Vaak word Locke’s theologische kader dan buiten beschouwing gelaten. Maar het wegstrepen van God betekent niet dat de ‘natuurlijke rechten’ dan opeens een solide onderbouwing hebben. De bewering dat mensen natuurlijke rechten hebben moet vooral daarom worden gezien als een uitdrukking van onvrede met de bestaande ‘onrechtvaardige’ maatschappelijke orde of van de wens dat burgers meer rechten krijgen.

De invloed van het moderne natuurrecht zien we terug in de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776 en de Franse mensenrechtenverklaring van 1789, en eerder al in de Encyclopédie van Diderot en d’Alembert, waarin vele artikelen zijn gewijd aan het idee dat een samenleving bestaat uit individuen die natuurlijke en gelijke rechten hebben en dat die rechten de basis vormen voor politiek gezag 10.

Spinoza’s Staatkundige Verhandeling Terwijl Locke’s politieke denken stevig theologisch is verankerd bouwt Benedictus Spinoza in zijn politieke werk voort op zijn filosofisch monisme. Dit monisme ontkent het bovennatuurlijke, en dat was nu precies waarop de christelijke dogma’s waren gevestigd (wonderen, openbaringen).

Als gevolg zou er bij algemene acceptatie van Spinoza’s filosofie een gezagscrisis binnen de toen geldende machtsverhoudingen onvermijdelijk zijn. Duidelijk was ook dat de moraal dan niet langer op de Bijbel gebaseerd zou kunnen worden. In plaats daarvan formuleerde Spinoza de moraal in termen van belangen,

  1. Iets was moreel ‘goed’ of ‘slecht’, al naar gelang het vermogen tot zelfbehoud versterkt dan wel verzwakt werd.
  2. Met dien verstande dat het algemeen belang van de groep waartoe men behoort niet uit het oog wordt verloren.
  3. Spinoza’s politieke denken komt naar voren in zijn Theologisch-politiek traktaat uit 1670 11 en in zijn onvoltooid gebleven en in 1677 postuum gepubliceerde Staatkundige Verhandeling 12.
See also:  Como Recuperar Conta Do Facebook Que Foi Hackeada?

We beperken ons hier tot het laatstgenoemde werk waarin hij afscheid neemt van het sociale contract denken dat in het Theologisch-politiek traktaat rudimentair aanwezig is. In de Staatkundige Verhandeling stelt hij het natuurrecht gelijk aan de werking van de natuurwetten, d.w.z.

Fysische wetten, en daarmee aan de macht van de gehele natuur. Het natuurlijke recht van een individu reikt zo ver als diens macht. Onder fysische wetten verstaan we in dit verband wetmatigheden in de natuur die in wiskundige termen kunnen worden beschreven. Voorbeelden van fysische wetten zijn de wetten van Newton (klassieke mechanica) en Maxwell (elektromagnetisme).

In tegenstelling tot Locke hebben Spinoza’s natuurrecht en natuurwet geen enkele morele (christelijke) dimensie. De werking van deze (fysische) natuurwetten zorgt ervoor dat de mens vanuit de drang tot zelfbehoud (Spinoza’s conatus ) primair wordt gedreven door zijn instincten en driften (‘ begeerte ‘ volgens Spinoza).

  • Omdat mensen zich overwegend door hun gemoedsaandoeningen laten leiden en niet door de rede ervaren ze elkaar als concurrenten maar zijn tegelijkertijd, om te overleven, op elkaar aangewezen en genoodzaakt samen te werken.
  • Mensen hebben dus van nature de neiging zich tot een collectief samen te voegen waarbij men aanvaardt dat ieder zijn natuurlijke neigingen niet meer de vrije loop kan laten 13.

De weg die voert naar samenleving en staatsvorming is bij Spinoza een natuurlijk proces dat voortvloeit uit de werking van het natuurrecht. Het natuurlijke recht van een individueel mens is zijn vermogen om zich te handhaven d.w.z. de conatus te versterken.

Spinoza stelt dat dit natuurlijke recht verwaarloosbaar is.M.a.w. een geïsoleerd individu heeft de facto geen natuurlijke rechten. Pas door samenwerking tussen mensen ontstaat macht, de macht van de menigte, of gemeenschappelijke rechten zoals Spinoza deze collectieve macht noemt. Recht is bij Spinoza onlosmakelijk verbonden met macht waarbij de facto het recht van de sterkste geldt.

Recht is de overmacht 14 van de menigte over het individu. Als die overmacht in goede banen wordt geleid – bijvoorbeeld door democratische controle – kan dit het individu ten goede komen. De macht van het collectief is de staatsmacht, waarbij een soeverein, bijvoorbeeld een koning of een raad, de macht vertegenwoordigt.

De soeverein vaardigt vervolgens wetten uit waaruit rechten en plichten voor burgers voortvloeien. De staat creëert hiermee binnen bepaalde grenzen vrijheid voor het individu waarbinnen hij of zij naar eigen inzicht naar zelfbehoud – d.w.z. overleving en zelfverwerkelijking – kan streven c.q. zijn natuurrecht kan uitoefenen.M.a.w.

individuele natuurlijke rechten zijn onlosmakelijk verbonden met burgerrechten. De natuurlijke rechten van het individu krijgen pas binnen het collectief substantie omdat die dan kan overleven en de mogelijkheid heeft zichzelf te ontplooien. In Spinoza’s visie zijn er daarom geen aan de staat voorafgaande oorspronkelijke natuurlijke rechten.

  1. In tegenstelling tot Locke berust de legitieme staat bij Spinoza niet op erkenning van de natuurlijke rechten door het recht van de staat.
  2. De staat geeft juist door toekenning van burgerrechten het natuurrecht van het individu substantie.
  3. Terwijl bij Locke in de natuurtoestand al sprake is van bezit stelt Spinoza: «Het is pas in een staatsstructuur dat men op grond van het gemeenschapsrecht beslist wat tot het bezit van de ene of de andere behoort.» Jonathan Israel’s visie Volgens Jonathan Israel waren fundamentele mensenrechten, in de zin van individuele vrijheid, gelijkheid, vrijheid van denken en meningsuiting en democratie, gedurende het tijdperk van de Verlichting onlosmakelijk verbonden met monistische filosofische standpunten 15.

We becommentariëren enkele citaten uit diverse van Israel’s publicaties waar zijn standpunt naar voren komt. Citaat 1: «Paine sprak van universele mensenrechten, niet van Engelse vrijheden, en zag de grondslag voor de universele rechten in de vrijheid die uit de natuurstaat wordt meegenomen in de samenleving.

  1. Luid en duidelijk weerklonk hier het geluid van Spinoza en de Franse radicale philosophes.
  2. Misschien was dit geen geval van directe invloed.
  3. Niemand weet dit precies, want Paine maakte niet vaak melding van zijn intellectuele bronnen.
  4. De verwantschap en het idioom van natuurlijke rechten zijn in ieder geval opmerkelijk» 16.

Israel schrijft hier het natuurrecht-denken in de trant van Locke toe aan Spinoza terwijl Spinoza in zijn Staatkundige Verhandeling de fictie van de natuurstaat niet gebruikt, en geen behoefte heeft aan het eenmalige, quasi-historische ‘sociaal contract’ 17, om tot een politieke theorie te komen.

Citaat 2: «His (Sieyes’) argument actually pivoted on the Spinozist doctrine, powerfully seconded since the 1750s by Diderot and d’Holbach, according to which, on entering into society, man does not give up his natural liberty and ‘rights’ but rather secures them on an equal basis that protects the weak from the strong, precluding all institutionalized subordination, no matter how many charters, precedents, traditions, and privileges affirm the contrary» 18.

Dan Edelstein merkt hierover op dat de theorie dat mensen hun natuurlijke rechten en vrijheid houden en waarborgen als ze de samenleving betreden niet per se een Spinozistische doctrine is maar ook centraal staat in Locke’s ‘gematigde’ politieke filosofie zoals uiteengezet in zijn Second Treatise on Government 19.

  1. Wij voegen hieraan toe dat deze theorie helemaal geen Spinozistische doctrine is.
  2. Zoals hiervoor uiteengezet krijgt het ‘natuurlijk recht’ van het individu bij Spinoza pas substantie door toekenning van burgerrechten door de staat.
  3. Na eerder het Lockeaanse natuurrecht-denken aan Spinoza toe te schrijven stelt Israel in een recenter werk dat universele mensenrechten niets met het Lockeaanse natuurrecht te maken hebben zoals blijkt uit het derde en laatste citaat.

Citaat 3: «Veel historici hebben aangenomen dat universele en gelijke mensenrechten ontstonden uit, en nauw verbonden waren met, de ‘rechten’-cultuur van het vroeg-achttiende-eeuwse Natuurrecht en de gedachtewereld van Locke. Lange tijd ging men uit van een fundamentele continuïteit tussen de erfenis van de Glorious Revolution van 1688 en de moderne democratisch-revolutionaire stroming die in de jaren 1770 begon.

Dit blijkt een vergissing te zijn, met als oorzaak dat de fundamentele tweedeling van de Verlichting in een ‘gematigde’ en een ‘radicale’ vleugel niet wordt begrepen en aanvaard. Zoals Leo Strauss die in de jaren 1920 voor het eerst te berde bracht in de geschiedschrijving. In werkelijkheid was er geen verband tussen de onvervreemdbare rechten van 1776 en de zeer gelaagde ‘rechten’ uit het rechtendiscours vóór 1770 en bij Locke.

() De oorsprong ervan (van Angelsaksisch- en Frans-revolutionaire universele gelijke rechten, toevoeging DB/FN) ligt bij de revolutie die de Radicale Verlichting tot stand bracht» 20. Zowel de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring van 1776 als de Franse mensenrechtenverklaring van 1789 stellen dat het behoud van (natuurlijke) onvervreemdbare rechten het doel is van politieke vereniging.

Het is klip en klaar dat de oorsprong hiervan is gelegen in het natuurrechtelijke denken van Locke c.s. Het lijkt erop dat Israel niet consistent is. Eerst schrijft hij Lockeaanse natuurrecht concepten toe aan Spinoza om vervolgens te stellen dat deze concepten niets met ‘universele mensenrechten’ te maken hebben.

Conclusie De oorsprong van de notie van universele mensenrechten moet (o.a.) worden gezocht in de Lockeaanse rechtenconceptie waarbij de mens aangeboren ‘natuurlijke’ rechten worden toegedicht. Bij Locke zijn deze rechten afkomstig van de christelijke God.

  • In het daarop seculiere mensenrechten-denken is God weggelaten.
  • Maar daarmee is er nog steeds geen wetenschappelijke onderbouwing voor ‘universele mensenrechten’.
  • In Spinoza’s filosofisch monisme zijn wonderen als ‘universele mensenrechten’ echter uitgesloten.
  • Het lijkt er dus op dat Jonathan Israel een denkfout maakt.

De idee van ‘universele mensenrechten’ berust op het geloof in een universele moraal en representeert, net als de filosofie van Immanuel Kant, in feite een geseculariseerde vorm van christendom. Dit geloof staat haaks op het denken van een filosoof als Spinoza die, net als Thomas Hobbes, een relatieve moraal beschrijft.

  1. David Bakker is zelfstandig gevestigd financieel specialist en publicist (zie: www.davidbakker.eu ).
  2. Hij bereidt momenteel een promotie-onderzoek voor naar het politieke en natuurrechtelijke denken bij de verlichtingsfilosofen Hobbes, Locke, Spinoza, Hume, Smith, Montesquieu, Rousseau en d’Holbach.
  3. Fred Neerhoff is een gepromoveerd elektrotechnisch ingenieur en toegepast wiskundige/publicist.

Voor meer info zie: www.fredneerhoff.nl, Referenties Neerhoff, Fred en Bakker, David, Spinoza als ultieme vrijdenker, Liberales.be, 12 december 2020 Tierney, Brian, The idea of natural rights-origins and persistence, Northwestern Journal of International Human Rights, Volume 2, Issue 1, article 2, URL: https://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njihr/vol2/iss1/2/ Tuck, Richard, Natural rights theories.

Their origin and development, Cambridge University Press, 1979 Miller, Jon, Hugo Grotius, Stanford Encyclopedia of Philosophy, 2005 (2011). URL: https://plato.stanford.edu/entries/grotius/ Locke, John, Two treatises on government, Edited by Mark Goldie, Everyman, 1993 Dunn, John, The political thought of John Locke.

An historical account of the argument of the ‘Two treatises of government’, Cambridge University Press 1975 (1969) Dun, Frank van, Het fundamenteel rechtsbeginsel. Een essay over der grondslagen van het recht, Instituut voor Filosofische en Sociaal-W, 2013 Dun, Frank van, Ibid.7 Connolly, Partick J., John Locke, Internet Encyclopedia of Philosophy, URL: https://iep.utm.edu/locke/ Kirby, Joshua T., Natural law in the Encyclopédie (1751-1772), 2014.

URL: https://www.research.manchester.ac.uk/portal/files/54560967/FULL_TEXT.PDF Spinoza, Benedictus, Theologisch-politiek traktaat, Wereldbibliotheek-Amsterdam, 1997. Spinoza, Benedictus, Staatkundige verhandeling, Vertaald door Karel D’Huyvetters en ingeleid door Johnathan I. Israel, Wereldbibliotheek-Amsterdam, 2015 Gribnau, J.L.M., De macht van het recht.

Spinoza’s bijdrage aan de rechtstheorie, Nederlands Juristenblad, 3 december 1992, afl.43 Klever,W.N.A., Inleiding, In: Benedictus de Spinoza, Hoofdstukken uit De politieke verhandeling, Boom 1985 Israel, Jonathan I., Radicale Verlichting, Hoe radicale Nederlandse denkers het gezicht van onze cultuur voorgoed veranderden, Van Wijnen, 2001, p.37 Israel, Jonathan I., Revolutie van het denken.

  • Radicale Verlichting en de wortels van onze democratie, Van Wijnen, 2011, p.204 Klever,W.N.A., Commentaar, In: Benedictus de Spinoza, Hoofdstukken uit De politieke verhandeling, Boom 1985 Israel, Jonathan I., Philosophy, Religion and the Controversy about Basic Human Rights in 1789.
  • In Self-Evident Truths? Human Rights and the Enlightment, ed.

Kate E. Tunstall, 111-25, Bloomsbury, 2012, p.116: Edelstein, Dan, A response to Jonathan Israel. In Self-Evident Truths? Human Rights and the Enlightment, ed. Kate E. Tunstall, 127-35, Bloomsbury, 2012: Israel, Jonathan I., Lopend vuur. Hoe de Amerikaanse Revolutie de wereld in vlam zette 1775-1848 ‘, Van Wijnen, 2020